Kennisbank

Wat is VTH? Vergunningverlening, toezicht en handhaving uitgelegd

VTH staat voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Dit is hoe de keten werkt, wie het uitvoert en welke functies er bij horen.

13 november 2026 · 2 min lezen

De drie onderdelen

OnderdeelWat gebeurt er
Vergunningverleningeen aanvraag wordt beoordeeld en er komt een besluit met voorwaarden
Toezichteen toezichthouder controleert of iemand zich aan de regels en de vergunning houdt
Handhavingde overheid treedt op bij een overtreding, bijvoorbeeld met een last onder dwangsom

De onderdelen hangen samen. Wat een vergunningverlener als voorwaarde opschrijft, controleert de toezichthouder later. Daarom werken goede teams dicht bij elkaar.

Wie voert VTH uit?

Gemeenten en provincies zijn het bevoegd gezag. Een deel van het werk besteden ze uit aan omgevingsdiensten. Volgens de Rijksoverheid zijn er in Nederland 29 omgevingsdiensten. Gemeenten en provincies zijn verplicht een deel van de taken, de basistaken, bij zo'n dienst neer te leggen. Andere taken, zoals bouwvergunningen, houden veel gemeenten in eigen hand.

Welke functies zijn er?

  • Vergunningverlener: beoordeelt aanvragen. Zie wat doet een vergunningverlener.
  • Toezichthouder: controleert op locatie, bijvoorbeeld op een bouwplaats of bij een bedrijf.
  • Handhaver of handhavingsjurist: zet stappen bij overtredingen.
  • VTH-adviseur of beleidsadviseur: richt de keten in en bewaakt kwaliteit en beleid.
  • Jurist omgevingsrecht: ondersteunt bij bezwaar, beroep en lastige zaken.

Let op: een BOA (buitengewoon opsporingsambtenaar) werkt ook aan handhaving, maar op openbare ruimte en regels zoals alcohol of parkeren. Die functies staan niet op deze site.

Wat verdien je?

In de vacatures op deze site (november 2026) noemt Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied € 3.886 tot € 5.474 bruto per maand voor een bouwinspecteur en een toezichthouder, en € 4.513 tot € 6.369 voor senior-functies. Zie de salarispagina.

Veelgestelde vragen

Waarom zijn er omgevingsdiensten?

Omdat milieutaken en toezicht gespecialiseerde kennis vragen. Door ze in een regionale dienst te bundelen, hoeft niet elke gemeente alle deskundigheid zelf te hebben.

Verandert de Omgevingswet de VTH?

De regels waarop vergunningen worden beoordeeld zijn gewijzigd sinds 1 januari 2024. De keten zelf blijft bestaan. Lees de Omgevingswet in het kort.

Waar kan ik als toezichthouder werken?

Bij een omgevingsdienst, een gemeente of een provincie. Zie de vacatures voor VTH-adviseurs en toezichthouders.

Bron